Rụng tóc có nguy hiểm không? 8 điều cần biết về rụng tóc ở nam giới

Rụng tóc là nỗi ám ảnh của rất nhiều người. Nó không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn khiến công việc, hôn nhân bị ảnh hưởng. Vậy nguyên nhân là gì và phương pháp khắc phục ra sao cùng VTG Smart Hair tìm hiểu nhé!

rung-toc-nam-gioi-1

Rụng tóc ở nam giới

1. Rụng tóc là gì?

Rụng tóc là mất một lượng tóc ở trên da đầu và được chia làm 2 trường hợp.  Có thể là hiện tượng sinh lý bình thường nhưng cũng có thể bạn bị mắc bệnh rụng tóc. 

Rụng tóc sinh lý: Được hiểu là rụng theo vòng đời. Trung bình mỗi người sẽ mất khoảng 50-100 sợi/ngày. Phần tóc rụng đi sẽ có tóc mới mọc lại và phát triển bình thường. Mỗi ngày tóc sẽ mọc thêm 0,35mm tức là sau 1 tháng sẽ mọc thêm 1 cm.

Không có gì đáng lo ngại trong trường hợp này. Bởi vì khi tóc rụng đi sẽ có khoảng 100 sợi tóc mọc lên mỗi ngày. Đây là hiện tượng sinh lý bình thường trong vòng sinh trưởng tóc của bạn.

Rụng tóc bệnh lý: Khi nào được gọi là rụng tóc bệnh lý? Đó là khi tóc của bạn rụng hơn 100 sợi/ngày. Tóc mới mọc lên chậm hoặc mọc nhưng các sợi tóc mảnh, yếu và dễ gãy rụng. Việc tóc mọc chậm hoặc dễ rụng khiến mái tóc của bạn ngày càng thưa thớt. 

Biểu hiện rõ nhất của việc rụng tóc và khi gội đầu hoặc khi chải sẽ rụng thành từng nhúm. Thậm chí khi tóc khô vuốt nhẹ bình thường tóc bạn cũng có thể bị rụng. Rụng tóc bệnh lý có rất nhiều nguyên nhân vì thế khi phát hiện phải tìm được nguyên nhân mới tìm được phương pháp chữa trị đúng nhất.

2. Vòng sinh trưởng của tóc

Tóc được phát triển qua 3 giai đoạn giống chu trình sống của con người. Nó sẽ được tuần hoàn và lặp đi lặp lại. Tuy nhiên, vòng sinh trưởng sẽ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường, bệnh tật, tuổi tác, chế độ sinh hoạt,…Những yếu tố này khiến các giai đoạn trong vòng sẽ diễn ra nhanh hoặc chậm hơn.

Giai đoạn phát triển: Tóc trên da đầu bạn dài ra chính là nhờ sự phát triển tích cực ở giai đoạn này. Các tế bào mầm tóc được thần kinh nội tiết điều khiển di chuyển lên nhú bì để tiến hành đẩy lên khỏi da đầu.

Giai đoạn này thường kéo dài từ 2-6 năm. Chính vì diễn ra trong thời gian dài nên số lượng tóc trên da đầu đang ở giai đoạn này chiếm khoảng 90%. Trung bình một năm tóc sẽ dài thêm khoảng 12-15 cm. Tuổi thọ tóc dài hay ngắn, tốc độ mọc nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cách chăm sóc, cung cấp đủ dưỡng chất,…

rung-toc-nam-gioi-2

Vòng sinh trưởng của tóc

Giai đoạn ngừng phát triển: Đây là giai đoạn trung gian và diễn ra trong thời gian ngắn khoảng 2-3 tuần. Vì diễn ra trong thời gian ngắn nên số lượng tóc trên da đầu ở giai đoạn này chỉ chiếm khoảng 2-3%. 

Đặc điểm dễ nhận biết đó là phần chân tóc khi nhổ lên sẽ xuất hiện bầu nhú màu trắng. Ở giai đoạn này, nang tóc sẽ ngừng nhận dưỡng chất và tách dần ra khỏi nhú bì. 

Giai đoạn thoái hóa: Đây được coi là giai đoạn dưỡng già của sợi tóc. Nó kéo dài khoảng 2-3 tháng hoặc có thể ngắn hơn nếu trong quá trình tắm gội có sự tác động làm tóc rụng sớm. 

Số lượng tóc ở giai đoạn này chiếm khoảng 6-8% số lượng tóc trên da đầu. Ở giai đoạn này bầu tóc đã bó hoàn toàn vào chân tóc và tách hẳn biệt hẳn với nhú bì. Chân tóc được đẩy khỏi da đầu và rụng đi kết thúc vòng đời của một sợi tóc.

3. Rụng tóc nam và nữ khác nhau như thế nào?

Bệnh rụng tóc ở nữ giới không làm thay đổi mái tóc nhiều như nam giới. Dưới dây là sự khác nhau giữa rụng tóc nam và rụng tóc nữ.

 

Rụng tóc nam

Rụng tóc nữ 

  1. Rụng tóc hình chữ M

Vùng tóc 2 bên thái dương bị rụng nhiều và dần lùi sâu vào bên trong tạo thành hình chữ M

  1. Rụng tóc thưa đều

Khác với rụng tóc nam rụng tập trung 1 điểm, rụng tóc ở nữ rụng đều toàn bộ da đầu. 

2. Rụng tóc hình chữ O

Tóc bị rụng bắt đầu ở phần đỉnh đầu tạo thành hình chữ O, sau đó lan rộng ra toàn bộ đầu

  2. Rụng đường ngôi giữa

Tóc rụng nhiều làm đường ngôi giữa ở nữ lộ rõ hơn trông giống hình cây thông

3. Rụng tóc hình chữ U

Phần tóc ở trước trán rụng nhiều kéo đường chân tóc vào giữa đầu, tạo thành khoảng trắng như hình chữ U 

  3. Rụng tóc đỉnh đầu

Tóc rụng nhiều phần đỉnh đầu nhưng không mất hoàn toàn tóc như nam giới

 

4. Biểu hiện của rụng tóc

Rụng tóc nhiều: Bạn có thể nhận thấy qua sinh hoạt hằng ngày. Nếu phát hiện ra tóc rụng nhiều khắp nơi trong phòng, nhà tắm, bàn trang điểm,…thì có thể bạn bị bệnh rụng tóc.

Tóc mỏng đi: Việc tóc rụng nhiều khiến mái tóc của bạn mỏng đi trông thấy. Để thấy rõ nhất sự khác biệt hãy so sánh với bức ảnh bạn chụp trước đây. Hoặc bạn có thể theo dõi bằng cách chụp lại tình trạng mái tóc hằng ngày. Nếu bị bệnh rụng tóc thì mái tóc của bạn sẽ có sự khác biệt lớn đấy.

rung-toc-o-nam-gioi-3

Đường chân tóc bị thụt lùi 

Đường chân tóc bị thụt lùi: Tóc sẽ bắt đầu rụng trước từ phần trán và thái dương sau đó lan rộng ra tạo thành đường chân tóc hình chữ M. Phần da đầu vùng này sẽ trơn nhẵn và không nhìn thấy lỗ chân lông.

Xuất hiện mảng hói trên da đầu: Nếu xuất hiện mảng tròn quanh da đầu đặc biệt là vùng gáy thì đó là dấu hiệu bạn sắp bị hói. Da đầu ở những chỗ này có thể gây ngứa hoặc đau khi tóc rụng.

Rụng tóc đột ngột: Nếu bạn chỉ cần tác động nhẹ như vuốt cũng có thể khiến tóc rụng thì bạn đang đối mặt với vấn đề đáng lo ngại về tóc đấy.

5. Rụng tóc có nguy hiểm không?

Trên thực tế, rụng tóc không ảnh hưởng đến sức khỏe. Nó chỉ khiến mái tóc của bạn mất thẩm mỹ và khiến bạn bị tự ti ngại giao tiếp với mọi người. Nhưng nếu tóc rụng quá nhiều mà không có phương pháp chữa trị kịp thời sẽ gây hói đầu toàn bộ. Lúc này mọi phương pháp gần như vô nghĩa vì nang tóc lúc này đã teo lại và mất đi, tóc không thể mọc lại được.

rung-toc-o-nam-gioi-4

Rụng tóc ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống

Tuy không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng rụng tóc gián tiếp ảnh hưởng đến công việc của bạn. Nó làm ngoại hình của bạn tệ đi  khiến công việc gặp trở ngại và không thể thăng tiến được. Hoặc nếu thăng tiến thì cơ hội là rất ít.

Không chỉ ảnh hưởng đến công việc hôn nhân gia đình cũng có thể bị ảnh hưởng. Có một số bạn khi bị rụng tóc thậm chí còn không tìm được bạn đời. Hoặc khi đã kết hôn bị vợ chê và con cái lạnh nhạt khiến tình cảm gia đình mờ nhạt đi.

6. Nguyên nhân gây rụng tóc

Tuổi tác

Tuổi tác là nguyên nhân khiến tóc bị rụng đi. Khi còn trẻ tóc sẽ đen, bóng khỏe nhưng theo thời gian sẽ xuất hiện tình trạng tóc bạc, mỏng, yếu và thưa rụng đi. Trường hợp này rất khó để khắc phục vì nó diễn ra theo quy luật của tự nhiên.

Di truyền

Gen di truyền rụng tóc có ở nam và nữ giới. Loại gen này ở nam trội hơn hẳn vì thế nam giới thường bị rụng tóc nhiều hơn. Tình trạng rụng tóc xảy ra song song với lão hóa và có thể dự đoán khi quan sát hình thái tóc theo thời gian. Ở nam thường xuất hiện các đốm hói và lâu dần có thể lan rộng ra gây hói toàn bộ.

Rối loạn nội tiết tố

Rối loạn nội tiết tố có thể gây ra rụng tóc vĩnh viễn hoặc tạm thời. Ở nam giới là sự mất cân bằng khi hormone testosterone giảm xuống cơ thể sẽ sản sinh ra một hormone gọi là DHT. Khi loại hormone này tăng cao da đầu sẽ tăng tiết chất nhờn gây bít tắc nang tóc và khiến nó bị teo lại. Điều này gây cản trở quá trình máu lưu thông đến nang tóc.

rung-toc-o-nam-gioi-5

Rối loạn nội tiết tố ở nam giới

Khi không được nhận đầy đủ máu và dưỡng chất sẽ khiến nang tóc yếu đi và dễ gãy rụng hơn. Vì vậy sau 30 tuổi nam giới thường có dấu hiệu rụng tóc nhiều do hormone testosterone giảm dần theo tuổi tác.

Căng thẳng áp lực

Việc gặp căng thẳng áp lực trong học tập hay công việc cũng là nguyên nhân khiến tóc rụng nhiều. Khi bị áp lực cơ thể sẽ tự động ngưng hoạt động một số chức năng không cần thiết trong đó có tóc. Tình trạng rụng tóc do nguyên nhân này chỉ diễn ra trong một giai đoạn nhất định. Khi cuộc sống cân bằng, bạn bớt căng thẳng áp lực thì tình trạng này sẽ chấm dứt.

Mất cân bằng dinh dưỡng

Việc ăn uống không khoa học hoặc không cung cấp đủ các dưỡng chất gây rụng tóc ở nam giới. Tình trạng này thường xảy ra với những bạn đang trong quá trình giảm cân hoặc bị suy dinh dưỡng. 

Tóc cũng giống như các bộ phận khác của cơ thể phải nuôi dưỡng mới phát triển được. Một số dưỡng chất cần thiết cho tóc như: Protein, Biotin, Vitamin, Kẽm, Sắt,…cần được bổ sung đầy đủ và chế độ ăn hằng ngày. Tóc được cung cấp dưỡng chất đầy đủ sẽ chắc khỏe và óng mượt hơn.

Chế độ sinh hoạt không ổn định

Việc sinh hoạt không ổn định, thường xuyên thức khuya, hút thuốc hay ăn các đồ dầu mỡ ảnh hưởng trực tiếp đến mái tóc. Thức khuya, ngủ không đủ khiến cơ thể không có đủ năng lượng cho ngày làm việc tiếp theo. Lâu dần sẽ làm cơ thể bị quá tải dẫn đến suy nhược.

Những bạn đã có dấu hiệu rụng tóc nhưng thường xuyên hút thuốc càng làm tình trạng này nặng thêm. Vì nó ảnh hưởng đến bão hòa oxy và hạn chế cách mạch máu trên toàn cơ thể. Lưu lượng máu chậm khiến tóc mọc lại khó khăn hơn. 

Sử dụng nhiều hóa chất

Cuộc sống hiện đại thì như cầu làm đẹp ngày càng tăng cao. Nhiều bạn bắt đầu thay đổi từ mái tóc. Điều này không hề xấu nhưng nhiều bạn có xu hướng lạm dụng nó. Sử dụng hóa chất trong quá trình tạo hình cho tóc khiến nó càng mỏng yếu đi và dễ gãy rụng hơn.

Tác dụng phụ của thuốc trị bệnh

Một số loại thuốc gây tác dụng phụ khiến tóc rụng như: thuốc trầm cảm, ung thư, huyết áp,…Sau khi sử dụng nếu gặp tình trạng rụng tóc nhiều bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để có giải pháp khắc phục hợp lý.

Tóc tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời

Làm việc trong môi trường tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời có thể gây rụng tóc nhiều. Ánh nắng mặt trời làm thoái hóa keratin khiến tóc mất đi độ đàn hồi, khô xơ, xỉn màu và dễ gãy rụng. Vì vậy VTG Smart Hair khuyên bạn nên che chắn kĩ cho mái tóc bằng mũ hoặc vật dụng khác khi ra ngoài. 

Sử dụng dầu gội không phù hợp

Mỗi loại da đầu phù hợp với từng loại dầu gội khác nhau. Trước khi sử dụng dầu gội bạn nên tìm hiểu trước về tình trạng da đầu của mình. Nên sử dụng các loại dầu gội từ thiên nhiên có độ an toàn và lành tính. 

Việc sử dụng dầu gội không phù hợp không chỉ làm tóc gãy rụng mà còn khiến da đầu bị tổn thương. Tránh sử dụng các sản phẩm có độ tẩy rửa mạnh lên da đầu. Vì da đầu là bộ phận rất mẫn cảm và dễ bị tổn thương bởi những tác động từ bên ngoài.

Chăm sóc tóc không đúng cách

rung-toc-o-nam-gioi-6

Chăm sóc tóc không đúng cách gây rụng tóc

Gội đầu và chăm sóc tóc là hoạt động diễn ra thường ngày. Nhưng không phải ai cũng biết cách chăm sóc đúng cách. Dưới đây là một tip VTG chia sẻ đến bạn về cách chăm sóc tóc đúng cách:

  • Mát xa nhẹ nhàng khi gội đầu để các dưỡng chất thấm sâu
  • Hạn chế giật tóc quá mạnh vì khi gội nang tóc đang lỏng lẻo chỉ cần tác động nhẹ cũng sẽ gây rụng tóc
  • Không chải tóc khi còn ướt vì tóc lúc này đang căng và dễ gãy rụng
  • Không sấy tóc ở nhiệt độ cao
  • Không để tóc ướt đi ngủ khiến da đầu bị nấm
  • Lau nhẹ tóc bằng khăn mềm
  • Hạn chế nhuộm, tác động hóa chất lên tóc

Thói quen tự giật tóc

Nhiều bạn thường có thói quen giật tóc của mình. Đây là thể gọi là tình trạng “ nghiện giật tóc”. Ở hội chứng này người bệnh thường xuyên bứt tóc, lông mi mặc dù biết hậu quả của hành động này nhưng không thể dừng lại được. 

Mắc các bệnh lý 

  • Tuyến giáp: Bệnh tuyến giáp gây ra mất cân bằng hormone trong cơ thể. Bệnh này khiến giảm lượng hormone, tuyến giáp hoạt động kém. Khiến cho quá trình trao đổi chất kém khiến cho nang tóc không phát triển. Từ đó ít mọc và thưa dần.
  • Viêm nhiễm da đầu: Bệnh này được gây ra bởi các loại nấm, chúng hoạt động mạnh mẽ và lây lan ra toàn bộ da đầu. Lâu dần sẽ dẫn đến viêm nhiễm và rụng tóc. Nếu không được chữa trị kịp thời có thể gây rụng tóc mảng lớn và tệ nhất là hói đầu.
  • Rối loạn hệ thống miễn dịch: Khi hệ miễn dịch bị rối loạn, cơ thể có thể bị nhầm lẫn nang tóc là yếu tố lạ xâm nhập, dẫn đến cơ thể hình thành kháng thể để đào thải các tế bào nang tóc. Tế bào mầm tóc bị hủy hoại sẽ dẫn đến quá trình rụng tóc đến nhanh và sớm hơn bình thường. 

Do mắc Covid

Tình trạng rụng tóc sau khi nhiễm Covid khá phổ biến. Theo thống kê có khoảng 25% người mắc Covid gặp tình trạng rụng tóc sau khi khỏi bệnh. Có 2 lý do để giải thích cho tình trạng rụng tóc này:

Thứ nhất là do căng thẳng. Khi bị căng thẳng cơ thể phản ứng và tiết ra nhiều chất nội tiết tố gọi là hormone chống stress. Chất này có lợi cho cơ thể giúp cơ thể có nhiều năng lượng, tuy nhiên lại có hại cho tóc. Làm lượng máu lưu thông đến chân tóc bị thiếu hụt gây tổn thương nang tóc. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ tạo ra các gốc tự do bên trong cơ thể. Các gốc này phá hủy tế bào, mô và các tổ chức của cơ thể. Điều này làm tăng lão hóa da gây tổn thương nang tóc khiến tóc dễ bị rụng. 

Thứ hai, khi bị căng thẳng tóc sẽ tiến vào trạng thái nghỉ ngơi, tức giai đoạn tóc ngưng mọc, nang tóc không ra tóc nữa. Da đầu trung bình có 90% các nang tóc trong giai đoạn phát triển, khoảng 2 – 3 % đang ở giai đoạn nghỉ ngơi. Khi mắc Covid-19 thì tóc sẽ chuyển đổi giai đoạn ngược lại và phần lớn là giai đoạn nghỉ ngơi.

7. Giải pháp khắc phục rụng tóc

Sử dụng thảo dược thiên nhiên

Việc sử dụng các phương pháp thiên nhiên có tác dụng rất hiệu quả trong việc giảm rụng tóc. Phương pháp này thích hợp để khắc phục rụng tóc ở giai đoạn đầu. Một số loại thảo dược trị rụng tóc có hiệu quả như: Dầu dừa, tinh dầu bưởi, bồ kết, nha đam, hà thủ ô,…

Dầu dừa: Sử dụng dầu dừa có những tác động tích cực lên cơ thể đặc biệt là mái tóc. Trong dầu dừa có chứa các chất dinh dưỡng, Vitamin E và chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tóc khỏi hư tổn. Dầu dừa được bán rộng rãi trên thị trường hoặc cũng có thể tự làm tại nhà.

rung-toc-o-nam-gioi-7

Dầu dừa giảm rụng tóc hiệu quả

Bồ kết: Đây là phương pháp dân gian được lưu truyền và sử dụng từ lâu đời. Trong bồ kết có chứa Saponin có tác dụng kháng viêm, tẩy sạch. Nó được sử dụng để cải thiện các bệnh về nấm da đầu. Bồ kết phát huy công dụng tốt nhất khi được nướng lên. Trong bồ kết còn có Flavonoid có tác dụng phục hồi tóc hư tổn và ngăn ngừa gàu hiệu quả.

Tinh dầu bưởi: Vỏ bưởi có nhiều dưỡng chất chống oxy hóa cho mái tóc. Hợp chất này được ví như một hàng rào bảo vệ tóc khỏi những hư tổn bên ngoài. Bạn có thể tìm kiếm sản phẩm này trên thị trường hoặc tự nấu tinh dầu tại nhà.

Hà thủ ô: Loại thảo dược này có tác dụng làm tăng khả năng lưu thông máu và các dưỡng chất cho tóc. Nó còn có tác dụng làm đen tóc và cải thiện tình trạng tóc bạc ở nam giới. Đây là cách trị rụng tóc tại nhà và được nhiều bạn sử dụng.

Nha đam: Đây được coi như một loại thảo dược chữa lành vết thương. Nó có tác dụng dưỡng ẩm cho mái tóc, giảm tình trạng sưng viêm, ngứa da đầu. Cách làm đơn giản là tách nha đam ra khỏi vỏ và bôi trực tiếp lên đầu. Sau đó ủ lại tầm 30 phút và xả sạch lại với nước. Duy trì đều đặn mái tóc của bạn sẽ được cải thiện trông thấy. 

Sử dụng thuốc

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều các sản phẩm có công dụng trị rụng tóc. Minoxidil (Rogaine) và Finasteride (Propecia, Proscar) được đánh giá là sản phẩm hiệu quả nhất.

Minoxidil (Rogaine): Là thuốc dạng bôi ngoài da. Nó có tác dụng làm chậm quá trình rụng tóc và kích thích tóc mọc lại. Sử dụng đều đặn 2 lần/ngày sau 6 tháng sẽ thấy rõ hiệu quả. Khi ngưng sử dụng thuốc tình trạng rụng tóc có thể mọc lại.

Finasteride (Propecia, Proscar): Là thuốc dưới dạng viên uống và có tác dụng tốt hơn Minoxidil. Sử dụng 1 lần/ ngày sau 6 tháng sẽ có hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên loại thuốc này khi ngưng sử dụng cũng khiến tóc rụng trở lại. Sử dụng thuốc có thể kèm theo các tác dụng phụ như: ngứa, phát ban, giảm ham muốn,…và kéo dài khi đã ngưng sử dụng thuốc.

Phương pháp cấy tóc

Sử dụng phương pháp cấy tóc được khá nhiều bạn lựa chọn. Tóc sử dụng để cấy được lấy từ vùng có tóc dày hơn. Tuy nhiên, tóc được cấy là có khả năng bị đào thải vì bạn mang gen di truyền rụng tóc. Phần tóc cấy không có khả năng mọc hoặc mọc nhưng chậm và dễ gãy rụng.

rung-toc-o-nam-gioi-8

Phương pháp cấy tóc 

Phương pháp này chủ yếu dùng để phục hồi đối với những bạn tóc mỏng tự nhiên, rụng tóc do chấn thương. Không có tác dụng đối với người hói đầu lan rộng, rụng tóc do hóa xạ trị.

Bổ sung thực phẩm cần thiết cho tóc

Ngoài những phương pháp tác động bên ngoài bạn cũng cần chú ý đến chế độ ăn uống. Việc bổ sung các dưỡng chất thiết yếu khiến tóc phát triển khỏe mạnh. Các dưỡng chất cần thiết cho tóc có trong: thịt, cá, trứng, các loại rau xanh, các loại đậu,…

Xem thêm: Ăn gì để giảm rụng tóc? Top 8 thực phẩm tốt giảm rụng tóc hiệu quả

8. Phương pháp nào cho người rụng tóc toàn bộ?

Đối với người rụng toàn bộ tóc việc sử dụng thảo dược, cấy, sử dụng thuốc,  đều không hiệu quả. Vì lúc này nang tóc đã đóng lại và mất đi nên tóc không thể mọc lại được nữa. Có một phương pháp khá hiệu quả và nhiều người lựa chọn là sử dụng tóc thẩm mỹ. VTG Smart Hair là đơn vị đi đầu và có uy tín trên thị trường về lĩnh vực này.

Tóc thẩm mỹ có thể đáp ứng mọi yêu cầu của bạn từ độ chân thật đến thoáng khí. Khi sử dụng tóc là từ 100% tóc thật bạn có thể thoải mái tạo kiểu tóc yêu thích. Đến salon của VTG bạn sẽ được trải nghiệm cách tốt nhất từ tư vấn đến tạo kiểu tóc. Với đội ngũ nhân viên nhiệt tình thân thiện VTG tự tin mang đến cho khách hàng những điều hài lòng nhất.

Rụng tóc không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng nó kéo theo nhiều hệ lụy liên quan. Hãy bảo vệ và chăm sóc tốt mái tóc của mình. Nếu có vấn đề về tóc hãy liên hệ ngay với VTG Smart Hair để được phục vụ tốt nhất.

Chia sẻ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *